De buste die de tijd deed stilstaan
In 1912 deed de Duitse archeoloog Ludwig Borchardt een vondst die de wereld van de egyptologie op zijn kop zette: in de werkplaats van de hofbeeldhouwer Thutmosis in Tell el-Amarna vond hij een volledig bewaarde geschilderde kalkstenen buste van een vrouw. De kleur, de details, de uitdrukking — alles was intact na 3.300 jaar. Het was de buste van Nefertiti, koningin en grote koninklijke vrouwe van farao Achnaton, gemaakt omstreeks 1345 voor Christus.
De buste ging naar Duitsland en werd in 1923 voor het eerst tentoongesteld. Ze was onmiddellijk een wereldsensatie — de 'mooiste vrouw van de oudheid' noemden sommigen haar. Egypte heeft meerdere keren gevraagd om teruggave; Duitsland heeft dit steeds geweigerd. Vandaag staat de buste van Nefertiti in haar eigen zaal op de bovenste verdieping van het Neues Museum, verlicht als een juweel, beschermd achter glas. Elk jaar bezoeken meer dan een miljoen mensen het museum, velen specifiek voor dit object.
Het museum zelf: een meesterstuk van David Chipperfield
Het Neues Museum werd gebouwd in 1843-1855 naar ontwerp van Friedrich August Stüler, zwaar beschadigd bij bombardementen in 1943 en liet tot 2009 als ruïne liggen — een van de bekendste verwaarloosde monumenten van Berlijn. De heropening in 2009, na een renovatie door de Britse architect David Chipperfield, werd internationaal gevierd als een van de meest bezonnen restauraties van de 20e eeuw.
Chipperfield vulde de beschadigde delen niet simpelweg aan met kopieën van het origineel, maar met nieuwe betonnen elementen die bewust anders zijn maar harmonisch ingepast. De brandsporen en beschadigingen zijn zichtbaar gebleven als laag van de geschiedenis. Het resultaat is een museum dat zelf een verhaal vertelt — over wat verloren ging in de oorlog, en hoe een stad zijn fragmenten kan dragen zonder ze te wissen.
Naast de Egyptische collectie (Amarna-kunstwerken, sarcofagen, papyrus, edelsmeedwerk) herbergt het Neues Museum ook de prehistorie- en vroege historiecollectie, met als hoogtepunt de Berlijnse Goudhooed — een van de vier bekende gouden hoedentoppen van Europese bronstijadreligieuze gebruiken, ca. 1000 v. Chr.
Tickets en praktisch bezoek
Het Neues Museum is een van de drukste musea in Berlijn. Zonder ticket of met een ticket zonder tijdvenster kun je lang wachten. Boek online via smb.museum — je kiest een tijdvenster en loopt meteen naar binnen. De toegangsprijs is €14 voor volwassenen; kinderen tot 18 jaar gratis. Met de Berlin Museum Pass (€32 voor 3 dagen, 30 musea) is het inbegrepen.
De buste van Nefertiti bevindt zich in de Ägyptischer Hof op de derde verdieping. Verwacht een rustige aanpak: mensen kijken er aandachtig en lang naar. Fotograferen is toegestaan (zonder flits, zonder statief).
Het museum is open di-zo van 10:00 tot 18:00 uur, op donderdag tot 20:00 uur. Op maandag gesloten. Neem de S-Bahn naar Hackescher Markt (S3, S5, S7, S9) of Friedrichstraße (S1, S2, S25) en loop 10-15 minuten naar de Museumsinsel.